Zmywanie wodą.

Kiedy dojdzie do zalania chemikaliami, poszkodowany musi być rozebrany, a skażone tkanki muszą być płukane tak szybko jak to jest tylko możliwe. Spłukiwanie wodą było pierwszym sposobem chemicznego odkażania i ten dogmat istnieje na bazie argumentów bardziej praktycznych niż naukowych. Woda jest uniwersalna, nietoksyczna i łatwo dostępna. Pozwala na mechaniczne usunięcie substancji chemicznej z powierzchni skażonych tkanek bez względu na jej stężenie i rodzaj.

Niestety są ograniczenia dla spłukiwania wodą:
woda nie wpływa na potencjalnie żrący lub drażniący charakter substancji chemicznej,
nie ma szybkiego powrotu do fizjologicznego stanu (efekt usuwania chemikaliów jest ograniczony powierzchnią tkanki i nie ma działania w głębi tkanki).
woda sprzyja penetracji tkanki przez chemiczne substancje
aby uzyskać optymalne wyniki konieczna jest natychmiastowa interwencja (10s wg standardów ANSI) po chemicznym zalaniu. W wielu przypadkach woda wykazuje tylko częściową skuteczność, szczególnie wobec popularnych żrących substancji.

Dzięki zamontowaniu płuczek do oczu oraz pryszniców w strategicznych miejscach w fabrykach, interwencja po bezpośrednim kontakcie z niebezpiecznym środkiem chemicznym może być przeprowadzona natychmiast in situ. Woda użyta w dużych ilościach zmywa z powierzchni tkanki środki chemiczne, przez co zmniejsza ich penetrację (w sposób mechaniczny). Równocześnie powoduje rozcieńczenie substancji (efekt rozcieńczenia), co zmniejsza stopień agresywności chemikaliów. Z praktycznego punktu widzenia, użycie wody jest uniwersalnym rozwiązaniem, ponieważ minimalizuje ryzyko popełnienia pomyłki. Użycie wody jest jednak niewskazane w przypadku zanieczyszczenia tkanek stężonymi substancjami (takimi jak 96% kwas siarkowy czy 50% soda kaustyczna), ponieważ penetracja następuje szybciej niż usuwanie zanieczyszczenia w sposób mechaniczny. Ponadto według procedur należy rozpocząć przemywanie wodą w ciągu pierwszych 10 sekund, a następnie prowadzić je przez 15 minut (co wiąże się z ryzykiem hipotermii, a także z trudnościami w przypadku przemywania oczu). Znane są przypadki, w których zastosowanie wody okazało się środkiem niewystarczającym by zapobiec powstaniu oparzenia. Ostatnie badania wskazały na jeszcze jeden niekorzystny aspekt stosowania wody podczas udzielania pierwszej pomocy. Badania in vivo i ex vivo wykazały, że hipotoniczność wody ułatwia penetrację chemikaliów w głąb tkanki. Z wyżej wymienionych powodów zalecane jest stosowanie roztworów jednocześnie posiadających zalety wody (efekt mechaniczny, efekt rozcieńczenia, jednakowy sposób stosowania dla wszelkich chemikaliów) oraz pozwalających uniknąć pewnych niekorzystnych konsekwencji wynikających z jej właściwości. Ważne jest by roztwór ten ułatwiał zmywanie substancji chemicznej w sposób mechaniczny powodując jednocześnie jej rozcieńczenie, a także by umożliwiał wydłużenie czasu interwencji oraz by był wygodny i prosty w użyciu.

W przypadku poparzeń spowodowanych kwasem fluorowodorowym.

Najbardziej rozpowszechnione leczenie oparzeń spowodowanych kwasem fluorowodorowym opiera się na oczyszczaniu tkanki wodą i następnie stosowaniu glukonianu wapnia miejscowo lub poprzez wstrzyknięcie. Woda pozwala, poprzez mechaniczne ruchy na usunięcie HF z powierzchni, następnie glukonian wapnia zastosowany miejscowo w postaci żelu lub zastrzyku dożylnego, neutralizuje jonu fluorkowe. Przykłady odkażenia dzięki protokołowi "woda plus glukonian wapnia", opisane w literaturze, wskazują na jego skuteczność w przypadku słabego lub średniego stężenia kwasu ale jego zastosowanie, przy silniejszym skoncentrowaniu nie pozwala uniknąć pojawienia się ciężkich oparzeń, lub zgonu pacjenta. W literaturze odnajduje się liczne przykłady śmiertelne w przypadku zanieczyszczenia stężonym kwasem fluorowodorowym 10% powierzchni ciała nawet obmytych natychmiastowo wodą.

Inne rodzaje sposobów odkażających, zwłaszcza w przypadku obrażeń ocznych, polegają, po natychmiastowym przemyciu wodą, na masażach przy użyciu soli, takich jak chlorek magnezu (MgCl2), siarczan magnezu (MgSO4), tlenek magnezu (MgO). Można zastosować przemywanie chlorkiem sodu (NaCl), chlorkiem wapnia (CaCl2) lub Hyaminą 0.2% Zéphiranem 0.03%-0.05%, lub również chlorkiem lantanu (LaCl3). Wiele z tych postępowań, nie mogło być zastosowanych na poparzonych oczach ze względu na ich toksyczność dla oczu zdrowych. Miejscowe zastosowanie MgO lub MgSO4, przepłukiwanie z Hyaminą 0.2% lub Zéphiranem 0.05%, jak również zastrzyki podspojówkowe z 10% glukonianu wapnia spowodowały w każdym przypadku wyraźne urazy zdrowego oka.

Klasyczne oczyszczenia (zewnętrzne przemywanie wodą lub serum fizjologicznym, następnie zastosowanie glukonianu wapnia lub soli zdolnych do chelatacji wapnia), polegają na zasadzie wczesnego oczyszczania pasywnego. Nie mogą one zapewnić wszystkich właściwości oczyszczania aktywnego niezbędnego do optymalnego odkażenia, to znaczy oddziaływać zarówno na kwasowość jak i jony fluorkowe. Przy klasycznych metodach oczyszczania, kwas fluorowodorowy rozpoczął już swoje działanie żrące i toksyczne, oparzenie pojawiło się i będzie można tylko próbować zmniejszyć jego rozległość.